Zaraz po ukończeniu szkolenia na medyczną asystentkę pojawia się u wielu kolejne pytanie: wystarczy to, czy trzeba jeszcze zrobić szkolenie uzupełniające na VERAH albo NäPa? Oba kwalifikacje dają więcej odpowiedzialności i zauważalnie wyższe wynagrodzenie - ale wiążą się też z egzaminem, wokół którego narosło sporo niepewności.
Ten poradnik wyjaśnia, co faktycznie wiadomo o odsetku niezdanych egzaminu VERAH, jak przebiega egzamin NäPa i czym obie kwalifikacje różnią się merytorycznie i prawnie. Przegląd szczególnie wymagających szkoleń w Niemczech znajdziesz też w naszym porównaniu najtrudniejszych szkoleń zawodowych.
Najważniejsze w skrócie
- Dla odsetka niezdanych na egzaminie VERAH lub NäPa nie ma oficjalnej, opublikowanej statystyki - krążące liczby to pojedyncze doświadczenia, a nie potwierdzone wartości
- VERAH to szkolenie uzupełniające obejmujące 200 godzin, prowadzone przez Niemiecki Związek Lekarzy Rodzinnych , zakończone pracą domową i ustnym kolokwium egzaminacyjnym
- NäPa opiera się na porozumieniu o delegowaniu zgodnie z § 87 ust. 2b SGB V i obejmuje w zależności od doświadczenia zawodowego od około 190 do 271 godzin
- Do VERAH dopuszcza się zwykle po dwóch, a do NäPa zwykle dopiero po trzech latach doświadczenia zawodowego jako MFA
- Świadczenia VERAH są zwykle rozliczane w ramach zintegrowanej opieki lekarza rodzinnego (HZV), świadczenia NäPa przez EBM z zgodą KV
- W Bawarii absolwentki VERAH mają własny egzamin uzupełniający do uznania NäPa
Spis treści
Odsetek niezdanych przy VERAH i NäPa: co jest naprawdę znane
Kto szuka odsetka niezdanych na egzaminie VERAH, nie znajdzie oficjalnej liczby. Ani Instytut Szkoleń Lekarzy Rodzinnych (IHF) przy Niemieckim Związku Lekarzy Rodzinnych, ani izby lekarskie krajów związkowych nie publikują statystyki, ile uczestniczek i uczestników zdaje egzamin za pierwszym razem. Dla egzaminu NäPa obowiązuje to samo - także tutaj nie ma ogólnokrajowo opublikowanego wskaźnika zdawalności ani odsetka niezdanych.
Są natomiast relacje pojedynczych uczestniczek. W jednym często czytanym wpisie na portalu MFA mal anders podano, że większość własnej grupy nauki zdała egzamin VERAH za pierwszym razem - to pozytywna, ale wyraźnie pojedyncza wartość doświadczalna, a nie potwierdzony wskaźnik. Również na forach branżowych, takich jak Teramed, przygotowanie częściej opisuje się jako wyczerpujące niż nie do przejścia. Traktuj takie informacje jako obraz nastrojów, a nie wiarygodną liczbę.
Oba szkolenia odbywają się równolegle z pracą w gabinecie, obejmują szerokie treści merytoryczne i kończą się formą egzaminu, która pozostawia niewiele miejsca na rutynę - przy VERAH pisemna praca domowa plus ustne kolokwium, przy NäPa kilka pisemnych części egzaminu. Właśnie to połączenie presji czasu obok pracy i nietypowej sytuacji egzaminacyjnej sprawia, że oba egzaminy wydają się cięższe, niż wynikałoby z samego materiału.
W przygotowaniu do typowych pytań egzaminu NäPa bardziej opłaca się zrozumienie przykładów przypadków z poszczególnych modułów niż wkuwanie pojedynczych odpowiedzi - to właśnie tematy, z których później w codziennej praktyce także zostaniesz sprawdzona.
Egzamin VERAH: przebieg, dopuszczenie i koszty
Szkolenie VERAH - oficjalnie Versorgungsassistentin in der Hausarztpraxis (asystentka opieki w gabinecie lekarza rodzinnego) - prowadzi Instytut Szkoleń Lekarzy Rodzinnych (IHF) przy Niemieckim Związku Lekarzy Rodzinnych wspólnie ze Związkiem Zawodów Medycznych. Program obejmuje 200 jednostek lekcyjnych po 45 minut: 106 jednostek zajęć stacjonarnych w kompaktowych seminariach, dodatkowo 54 jednostki, które pracodawca potwierdza jako zaświadczenie o kompetencjach, oraz 40 jednostek praktyk, np. w służbie pielęgniarskiej lub w kasie chorych.
Dopuszczony jest ten, kto ma ukończone szkolenie na medyczną asystentkę lub w zakresie pielęgniarstwa i opieki zdrowotnej oraz ma już pierwsze doświadczenie zawodowe w gabinecie lekarza rodzinnego, a także obowiązujący stosunek pracy w takim gabinecie. Kto ma inne wykształcenie paramedyczne - np. jako ratownik medyczny albo położna - może złożyć osobny wniosek o dopuszczenie, ale potrzebuje wtedy co najmniej dwóch lat odpowiedniej praktyki zawodowej.
Egzamin składa się z dwóch części. Najpierw składasz pisemną pracę domową: opis przypadku zorientowany koncepcyjnie na 8 do 12 stron DIN A4, obejmujący co najmniej trzy moduły VERAH, który składa się w trzech egzemplarzach cztery tygodnie przed terminem egzaminu. Do ustnego kolokwium egzaminacyjnego dopuszcza się tylko tych, którzy zdali pracę domową - tam każdorazowo cztery egzaminowane osoby są przepytywane łącznie przez godzinę, około 15 minut na osobę, przed komisją złożoną z lekarza rodzinnego, egzaminatora spoza zawodu lekarskiego i członka zespołu VERAH.
Dla członków Niemieckiego Związku Lekarzy Rodzinnych całkowite koszty wynoszą około 2.673 Euro, dla osób niezrzeszonych około 3.135 Euro - każdorazowo wliczając opłatę za uznanie i opłatę egzaminacyjną w wysokości 179 Euro. Czy część tej kwoty można sfinansować z Aufstiegs-BAföG, zależy od tego, czy dane szkolenie jest uznane za dofinansowywane szkolenie awansowe - warto to wcześniej wyjaśnić bezpośrednio u organizatora.
Egzamin zagrożony?
Istnieją dyskretne sposoby, by także w krytycznych sytuacjach zyskać pewność
Więcej o zestawie do ściągania
Egzamin NäPa: przebieg, dopuszczenie i rozliczanie
Egzamin NäPa opiera się na innej podstawie prawnej niż szkolenie VERAH. Podstawą jest porozumienie o delegowaniu zgodnie z § 87 ust. 2b SGB V wraz z wzorcowym programem „asystentka praktyki niebędąca lekarzem” Federalnej Izby Lekarskiej, który poszczególne izby lekarskie krajów związkowych wdrażają we własnym zakresie kompetencji.
Wymiar godzinowy zależy od posiadanego doświadczenia zawodowego: przy mniej niż pięciu latach praktyki zwykle są to 271 godzin (201 godzin teorii, 50 godzin praktyki, 20 godzin zarządzania nagłymi przypadkami), przy do dziesięciu latach doświadczenia 220 godzin, przy ponad dziesięciu latach doświadczenia 190 godzin. Szkolenie może trwać nawet do pięciu lat.
Do dopuszczenia zwykle potrzebne jest ukończone szkolenie jako medyczna asystentka, asystentka lekarska lub w pielęgniarstwie oraz co najmniej trzy lata doświadczenia zawodowego w gabinecie lekarza rodzinnego lub specjalisty - szczegółowe wymogi mogą nieznacznie różnić się między izbami lekarskimi krajów związkowych.
Sam egzamin składa się zwykle z kilku pisemnych części lub z egzaminu łącznego trwającego co najmniej 60 minut - dokładny format ustala właściwa izba lekarska, dlatego pytania egzaminacyjne NäPa mogą się różnić w zależności od kraju związkowego. Koszty wynoszą zależnie od organizatora zwykle od 1.500 do 1.800 Euro, a praktyka często pokrywa ich część.
Delegowane świadczenia NäPa są rozliczane przez własne pozycje taryfy EBM (GOP 03060 do 03065), np. za zlecone przez lekarza wizyty domowe w jego nieobecności. Wymagana jest zgoda właściwej Kasowej Izby Lekarskiej. Zgodnie z porozumieniem o delegowaniu co trzy lata obowiązuje też 16-godzinny kurs odświeżający, aby utrzymać kwalifikacje.
VERAH czy NäPa - czego potrzebuję?
VERAH lub NäPa w praktyce gabinetowej często wymienia się jednym tchem, ale to nie są zamienne nazwy tej samej rzeczy. VERAH to program Niemieckiego Związku Lekarzy Rodzinnych, istotny przede wszystkim w ramach umów zintegrowanej opieki lekarza rodzinnego (HZV). NäPa natomiast to kwalifikacja określona w ogólnokrajowym porozumieniu o delegowaniu i umożliwia rozliczanie przez EBM - również w gabinetach bez umowy HZV.
Które szkolenie jest potrzebne, decyduje zwykle gabinet, w którym pracujesz: jeśli dużo działa się tam w ramach zintegrowanej opieki lekarza rodzinnego, VERAH jest często oczywistym pierwszym krokiem. Jeśli praktyka rozlicza się głównie regularnie przez Kasową Izbę Lekarską i chce rozliczać delegowane wizyty domowe także w ten sposób, bardziej odpowiednia jest droga przez NäPa. Merytorycznie oba programy silnie się pokrywają, dlatego wiele Kasowych Izb Lekarskich zalicza już ukończoną kwalifikację VERAH w całości lub części na poczet NäPa.
Kto ma już VERAH i dodatkowo potrzebuje uznania NäPa uprawniającego do EBM, w wielu regionach nie musi ponownie przechodzić całego programu NäPa. Jak dokładnie wygląda zaliczanie, decyduje jednak każda izba lekarska lub Kasowa Izba Lekarska osobno - dobrym przykładem jest Bawaria.
Egzamin NäPa w Bawarii: różnice regionalne
Ponieważ program i egzamin NäPa leżą w gestii poszczególnych izb lekarskich krajów związkowych, szczegóły różnią się między landami - dlatego właśnie celowo szuka się informacji o egzaminie NäPa w Bawarii. Bawarska Izba Lekarska (BLÄK) oferuje absolwentkom i absolwentom VERAH własny egzamin uzupełniający, dzięki któremu kwalifikację VERAH można zaliczyć na poczet NäPa, bez konieczności powtórnego przejścia całego programu NäPa.
Ten egzamin uzupełniający trwa 30 minut i składa się z 20 pytań wielokrotnego wyboru dotyczących modułów VERAH Plus, np. opieki paliatywnej, leczenia bólu, demencji lub - przy mniej niż pięciu latach doświadczenia zawodowego - dodatkowo zaopatrzenia farmakologicznego i opieki nad pacjentami z niewydolnością serca. Zdany jest od 70 procent poprawnych odpowiedzi, czyli co najmniej 14 z 20 punktów. Warunkiem jest m.in. potwierdzenie przez pracodawcę 20 lub 40 wizyt domowych. Egzamin odbywa się bezpłatnie w szkołach Walner BLÄK w Monachium, kilka razy w roku. Na końcu Kasowa Izba Lekarska Bawarii (KVB) musi jeszcze zatwierdzić status NäPa, zanim można rozliczać świadczenia.
Jeśli pracujesz w innym kraju związkowym, zapytaj najlepiej bezpośrednio właściwą izbę lekarską, czy istnieje tam porównywalny egzamin uzupełniający - przepisy, jak pokazuje przykład Bawarii, nie są ujednolicone w całych Niemczech.
Egzamin ustny bez blokady
Istnieją nowoczesne możliwości, by dyskretnie się zabezpieczyć
Więcej o zestawie do ściągania
Niezdany egzamin VERAH: powtórka i terminy
Egzamin jest zaliczony według regulaminu IHF dopiero wtedy, gdy zarówno w części pisemnej, jak i w ustnej uzyskano co najmniej ocenę dostateczną. Kto nie zdał egzaminu VERAH, stoi więc przed jasnym pytaniem:
Jeśli praca domowa zostanie oceniona jako niedostateczna lub bardzo niedostateczna, trzeba powtórzyć tylko ją. Do kolokwium i tak dopuszcza się dopiero tych, którzy zdali pracę domową przynajmniej na ocenę dostateczną. Jeśli natomiast ogólny wynik jest niedostateczny lub bardzo niedostateczny, możesz na własny wniosek przystąpić do dodatkowego egzaminu ustnego: jego wynik zalicza się w stosunku jeden do jednego do poprzedniego wyniku egzaminu. Jeśli także ważony wynik nie wystarcza do zaliczenia, cały egzamin końcowy trzeba powtórzyć.
Każde powtórzenie musi zostać zakończone najpóźniej dwa lata po pierwszym egzaminie - później prawo do powtórki wygasa. Kto przepuści ten termin albo nie zda także w podejściu poprawkowym, musi ponownie odbyć cały kurs, by w ogóle znów zostać dopuszczonym do egzaminu. Ryzykiem kosztowym jest więc właśnie ten termin, a nie opłata egzaminacyjna.
Jeśli uważasz ocenę za błędną, nie jest to wykluczone: od decyzji komisji egzaminacyjnej możesz w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia złożyć sprzeciw w IHF. Jak taka procedura przebiega w zasadzie i na co zwrócić uwagę, wyjaśnia nasz poradnik o podważaniu wyniku egzaminu. Przy NäPa obowiązują zasady powtórek właściwej izby lekarskiej krajowej - warto zajrzeć do własnego regulaminu szkoleń i egzaminów, bo terminy i liczba prób mogą się różnić.
Tak się przygotowujesz
Niezależnie od tego, czy wybierzesz VERAH czy NäPa: materiał najlepiej opanować obok pełnego etatu w krótkich, powtarzających się jednostkach, a nie w jednym tygodniu nauki przed egzaminem. Jak sensownie wykorzystać fiszki i systemy powtórek, wyjaśnia nasz artykuł o Active Recall i Spaced Repetition, a kto szuka ogólnie skuteczniejszych metod nauki, znajdzie w naszym poradniku szybkie zapamiętywanie.
Do ustnego kolokwium VERAH pomaga, gdy własną pracę domową czytasz na głos koleżankom i symulujesz pytania uzupełniające, zamiast tylko po cichu ją powtarzać. Konkretne techniki znajdziesz w naszym artykule o ustnym egzaminie. Jeśli już na tygodnie wcześniej myślisz o sytuacji egzaminacyjnej i zaczynasz się zamartwiać, nie jesteś w tym sam - wskazówki, jak zmniejszyć to napięcie, znajdziesz w naszym artykule na temat pokonywania lęku przed egzaminem.
- Oficjalnego odsetka niezdanych na egzaminie VERAH lub NäPa nie ma - krążące liczby to pojedyncze doświadczenia, a nie potwierdzone statystyki
- VERAH: 200 godzin programu Związku Lekarzy Rodzinnych, egzamin z pracy domowej i ustnego kolokwium, rozliczanie zwykle przez HZV
- NäPa: od 190 do 271 godzin w zależności od doświadczenia zawodowego, podstawą jest porozumienie o delegowaniu zgodnie z § 87 ust. 2b SGB V, rozliczanie przez EBM
- Konkretną formę egzaminu NäPa ustala właściwa izba lekarska krajowa - Bawaria oferuje nawet własny egzamin uzupełniający dla absolwentek VERAH
Czy VERAH, czy NäPa: oba szkolenia wymagają przez miesiące solidnej wiedzy obok pracy w gabinecie, ale żadne z nich nie jest przygodą o niepewnym wyniku, jeśli wiesz, czego się spodziewać. Kto zna warunki dopuszczenia, przebieg egzaminu i różnice między obiema kwalifikacjami, może ukierunkować przygotowanie na to, co naprawdę się liczy.
„Dwa skróty, jedno wspólne jądro: więcej odpowiedzialności dla tych, którzy się na nią zdecydują - a o wyniku decyduje przygotowanie, nie przypadek w dniu egzaminu.”
