Na kilka tygodni przed egzaminem końcowym wielu przyszłych pedagogów opiekuńczych szuka liczby, która ma uspokoić: odsetka niezdanych. Chce się wiedzieć, z czym się ma do czynienia, zanim wejdzie się do sali egzaminacyjnej.
Problem: takiej liczby w wiarygodnej postaci po prostu nie ma. Są natomiast jasne podstawy prawne dotyczące budowy egzaminu, powtórek i dopuszczenia - i przyjrzymy się im tutaj kraj po kraju związkowym. Kto zastanawia się dodatkowo, jak to szkolenie wypada na tle innych zawodów, znajdzie zestawienie w naszym przeglądzie najtrudniejszego szkolenia w Niemczech.
Najważniejsze w skrócie
- Nie istnieje urzędowy, ogólnokrajowy odsetek niezdanych dla szkolenia Heilerziehungspfleger - statystyka Urzędu Statystycznego Federacji została zakończona po roku szkolnym 2020/21
- Szkolenie trwa zależnie od kraju związkowego i modelu zwykle trzy lata w pełnym wymiarze, a w formie zaocznej odpowiednio dłużej
- Egzamin końcowy składa się z części pisemnej, ustnej i praktycznej
- Niezdany egzamin można zwykle powtórzyć raz; druga powtórka jest możliwa tylko w wyjątkowych przypadkach
- Warunkiem dopuszczenia jest zwykle średnie wykształcenie z odpowiednim szkoleniem zawodowym albo matura z potwierdzeniem praktyki
- Szkolenie jest regulowane na poziomie krajów związkowych - części egzaminu, terminy i zasady powtórek różnią się między krajami
Spis treści
Dlaczego nie ma oficjalnego odsetka niezdanych
Kto szuka odsetka niezdanych dla Heilerziehungspfleger, trafia zwykle na krążące liczby bez źródła i roku. Wiarygodnego, publicznie dostępnego odsetka niezdanych dla egzaminu końcowego Heilerziehungspfleger nie ma obecnie - ani w skali kraju, ani dla większości poszczególnych krajów związkowych.
Powód leży w samej statystyce: Fachserie 11 Reihe 2 Urzędu Statystycznego Federacji, która rejestrowała zdane i niezdane egzaminy końcowe w szkołach zawodowych, została zakończona po roku szkolnym 2020/2021 w formie sprawozdań. Także w latach wcześniejszych wyniki nie były rozbijane w szkołach pracy socjalnej według kierunku, więc Heilerziehungspflege nie da się wydzielić z innych kierunków, np. pedagogiki społecznej. Samo szkolenie to sprawa krajów związkowych: każdy kraj reguluje budowę egzaminu i powtórki własnym rozporządzeniem, dlatego brakuje również centralnego zbioru danych.
Kto przystępuje do przygotowań z wymyślonym procentem, opiera się na fikcji. Sensowniej jest trzymać się tego, co faktycznie zostało zarządzone i udokumentowane: budowy egzaminu, dopuszczenia i zasad powtórek w odpowiednim rozporządzeniu krajowym.
Jak zbudowane jest szkolenie
Szkolenie na Heilerziehungspfleger trwa w pełnym wymiarze zwykle trzy lata, może jednak w zależności od kraju związkowego i wykształcenia wstępnego wynosić od dwóch do trzech lat. Przy szkoleniu zaocznym lub w niepełnym wymiarze czas się odpowiednio wydłuża, w niektórych modelach nawet do pięciu lat.
Istnieje kilka dróg. Przy szkoleniu pełnoetatowym uczęszcza się do Fachschule i równolegle odbywa praktyki w placówkach pomocy integracyjnej. Przy szkoleniu zintegrowanym z praktyką (PiA) dni teoretyczne w szkole przeplatają się regularnie z pracą w placówce, zwykle z umową o pracę od początku. W Badenii-Wirtembergii samo teoretyczne kształcenie w Fachschule w dziedzinie pracy socjalnej (kierunek Heilerziehungspflege) obejmuje co najmniej 2.400 godzin lekcyjnych, z czego co najmniej 1.800 godzin dotyczy kierunku (rozporządzenie ministerstwa spraw społecznych o kształceniu i egzaminach w Fachschule, APrOHeilErzPfl, z dnia 9 grudnia 2019). W Nadrenii Północnej-Westfalii załącznik E regulaminu APO-BK dla kierunków Heilerziehungspflege i pedagogiki społecznej w dziedzinie pracy socjalnej przewiduje również co najmniej 2.400 godzin teorii i co najmniej 1.200 godzin praktyki.
Warunki dopuszczenia
Kto aplikuje na szkolenie, w większości krajów potrzebuje albo średniego wykształcenia z odpowiednim ukończonym szkoleniem zawodowym - np. jako asystent socjalny lub opiekun dzieci - albo matury (Fachhochschulreife/Hochschulreife) w połączeniu z potwierdzeniem wcześniejszego doświadczenia praktycznego. Bawaria reguluje to w § 6 Fachschulordnung (FSO): dla Fachschule dla kierunku Heilerziehungspflege wymagana jest wtedy matura pełna lub Fachhochschulreife plus co najmniej 200 godzin odpowiedniej praktyki, albo średnie wykształcenie z odpowiednim szkoleniem zawodowym. Dodatkowo zwykle wymaga się zaświadczenia lekarskiego, zaświadczenia o niekaralności i potwierdzenia predyspozycji osobistych.

Jak przebiega egzamin końcowy
Budowa egzaminu różni się w szczegółach między krajami, ale wszędzie opiera się na tym samym schemacie: pisemnie, ustnie, praktycznie. W Bawarii część pisemna zgodnie z §§ 42–44 FSO obejmuje dwie prace klasowe - jedną z zakresu pedagogiki, pedagogiki leczniczej i psychologii z czasem pracy 240 minut, drugą z zakresu zdrowia, medycyny i psychiatrii z 120 minutami. Część ustna trwa dla każdego przedmiotu około dziesięciu minut, w przedmiocie głównym dwadzieścia; egzaminuje się pojedynczo lub w grupach do trzech uczestników. Do tego dochodzi część praktyczna, która obejmuje pracę w danej placówce.
W Bremie rozporządzenie o Fachschule dla kierunku Heilerziehungspflege z 19 lutego 2020 określa w § 15 przedmioty części pisemnej, z czasem pracy od 180 do 240 minut na przedmiot; część ustna może odpaść w przedmiotach, które już były sprawdzane pisemnie. Kto chce wiedzieć dokładnie, jaki przepis obowiązuje w danym kraju, znajdzie właściwe rozporządzenie w portalu prawnym danego kraju związkowego - różnice są realne i ważne dla przygotowania.
Dlaczego egzamin uchodzi za wymagający
Nawet bez wiarygodnego odsetka niezdanych można wyjaśnić, dlaczego egzamin końcowy uchodzi za jeden z bardziej wymagających w zawodach socjalnych. Trzy przedmioty z zupełnie różnych dziedzin wiedzy - pedagogika i psychologia, medycyna i psychiatria, a do tego koncepcje uczestnictwa i metodyka - muszą być zdane równolegle. Kto uczy się w modelu zintegrowanym z praktyką, robi to często obok pełnego etatu w placówce, co czyni czas nauki skąpym. A ustny egzamin stanowi dla wielu dodatkową przeszkodę: swobodnie mówić o tematach fachowych pod obserwacją, podczas gdy część pisemna jeszcze działa w pamięci.
Jeśli okaże się, że bardziej niż wiedza zawodzą nerwy, konkretne podejście znajdziesz w naszym artykule na temat pokonywania lęku przed egzaminem.
Egzamin zagrożony?
Istnieją dyskretne sposoby, by także w krytycznych sytuacjach zyskać pewność
Więcej o zestawie do ściąganiaPowtórka: ile razy i na jakich warunkach
Niezdany egzamin nie oznacza automatycznie końca szkolenia. W Nadrenii Północnej-Westfalii na przykład niezdany egzamin można zgodnie z ogólnymi przepisami załącznika E APO-BK zasadniczo powtórzyć raz; drugą powtórkę dopuszcza wyższy organ nadzoru szkolnego tylko w wyjątkowych przypadkach. Powtórka odbywa się zwykle po ponownym uczęszczaniu do klasy końcowej, ale może zostać przyspieszona na wniosek do komisji egzaminacyjnej, jeśli ktoś ledwie nie zdał i wcześniejsza powtórka jest realistyczna.
Dokładne terminy różnią się między krajami wyraźnie, dlatego najważniejsze jest jedno: wcześnie ustalić ze szkolną dyrekcją lub komisją egzaminacyjną, jakie terminy i warunki obowiązują w danym kraju, zamiast polegać na informacjach z innego kraju.
Możliwości po niezdanej próbie
Nieudana próba nie oznacza automatycznie końca drogi. Która opcja jest realistyczna, zależy od części egzaminu, kraju związkowego i dotychczasowych ocen.

Z większą pewnością na powtórkę
Na egzamin poprawkowy liczy się przede wszystkim to, by pracować celowo nad tymi miejscami, w których przy pierwszym podejściu zabrakło. Przy egzaminie ustnym pomaga aktywne ćwiczenie swobodnej wypowiedzi na tematy fachowe zamiast czytania samych notatek - konkretne techniki zebraliśmy w naszym artykule o wskazówkach do egzaminu ustnego. Przy ogromnym zakresie wiedzy z pedagogiki, medycyny i psychologii warto dodatkowo wybrać metodę nauki opartą na powtarzaniu w odstępach, a nie na wkuwaniu tuż przed egzaminem.
Jeśli zauważasz, że napięcie samo staje się największym czynnikiem ryzyka, weź to poważnie i nie bagatelizuj tego. Jasna głowa w dniu egzaminu jest równie częścią przygotowania jak sama wiedza fachowa.
Ostatnia próba decyduje
Dyskretne wsparcie może zrobić właśnie różnicę
Więcej o zestawie do ściągania- Wiarygodnego odsetka niezdanych dla szkolenia Heilerziehungspfleger nie ma - nie daj się zbić z tropu krążącymi liczbami
- Zasady budowy egzaminu, dopuszczenia i powtórek są jasno uregulowane w prawie krajowym, choć różnią się między krajami związkowymi
- Niezdany egzamin można zwykle powtórzyć raz, druga szansa jest możliwa tylko w wyjątkowych przypadkach
- Kto wie, na której części egzaminu się potknął, może przygotować powtórkę celowo zamiast ponownie uczyć się wszystkiego
Liczby, której nie ma, nie da się wykorzystać - ale jasny obraz tego, czego naprawdę się wymaga, już tak. Wyjaśnij na wczesnym etapie ze swoją szkołą fachową, jakie terminy i zasady obowiązują w twoim przypadku, i ukieruj przygotowanie na te części egzaminu, które najbardziej cię niepokoją.
„Nie brak statystyki decyduje o twoim egzaminie - tylko to, co naprawdę masz w ręku do dnia egzaminu.”


